WIELKANOC NA ŚLĄSKU

Tym razem zaprezentujemy Państwu tradycje o pogańskich korzeniach i nowoczesne interpretacje dawnych obrządków Wielkanocnych.

W ferworze świątecznych przygotowań często zapominamy, że czas Wielkiego Postu to czas zadumy i kontemplacji, czas w którym serca nasze mają możliwość odrodzić się, podobnie jak budzącą się do życia przyroda. By potrzeba przygotowań do tegorocznych świąt zakwitła również w Państwa głowach, tuż przed Niedzielą Zmartwychwstania Pańskiego pragniemy rozpocząć cykl krótkich artykułów, mających na celu przybliżyć dawno zapomniane tradycje, które kultywowane były niegdyś, a w niektórych regionach są praktykowane do dziś dzień i stanowią nieodłączną cześć Wielkotygodniowego ceremoniału. Są one barwne i kolorowe, radosne
i podniosłe, bo takie właśnie są śląskie tradycje – niesamowite i wyjątkowe. Warto o tym pamiętać.
Zachęcamy do lektury

NIEDZIELA PALMOWA

Pomimo patetycznej i podniosłej Wielkoczwartkowej
i Wielkopiątkowej oprawy Święta Wielkanocne z całą pewnością należą do najbardziej radosnych świąt okresu liturgicznego. Wiele tradycji kultywowanych w dobie XXI wieku ma swoją etymologię jeszcze w czasach słowiańskich i wiąże się z rytuałami, które miały na celu zapewnić owocne plony w okresie żniw.

Wyrazem radości z nadchodzącej wiosny była obchodzona w zeszły weekend Niedziela Palmowa zwana również Kwietną lub Wierzbną.

CEREMONIA ŚWIĘCENIA PALM DAWNIEJ I DZIŚ

W dawnych czasach ceremonia święcenia palm była inna, a jej tworzenie przynosiło wiele radości i skupiało uwagę całej rodziny.

W trakcie obrządku pradziadowie święcili palmy wykonane z zielonych gałązek, z wierzby (kokocyny) lub z orzeszyny czy rokity.

Do tworzenia wielkanocnej palmy zabierano się ze znacznym wyprzedzeniam, by bazie mogły zakwitnąć. Najczęściej gałązki przewiązywane były jedynie wstążką. Obecnie możemy spotkać obficie zdobione i kolorowe palmy, które swoim wyglądem znacznie odbiegają od tych tworzonych dawniej. Niegdyś oprócz kwestii wizualnych znacząca była również symbolika, palma powstawała w każdy domu.

TERAZ JEST NIECO INACZEJ

W dzisiejszych czasach przygotowanie, czy też zakup palmy leży w gestii kobiet i dzieci, które również udają się do kościoła dzierżąc je w dłoni. Mało kto wie, że palma wielkanocna nie ma wyłącznie związku z tradycjami kościoła i obrządkiem liturgicznym, gdyż Kościół Katolicki nadał jedynie własną interpretację starym pogańskim rytuałom związanym z zieloną gałązką zwaną rózgą życia. Dawniej miała ona zapewnić dobrobyt i urodzaj i była symbolem czci oddawanej matce naturze.
Obecnie święcenie palm wielkanocnych nawiązuje do opisanego w Nowym Testamencie wjazdu Jezusa do Jerozolimy.

Ciekawym jest, że kiedyś na Śląsku poświęconym palmom przypisywano właściwości lecznice, dlatego jeszcze w czasach dwudziestolecia międzywojennego powszechnym było połykanie bazi, celem zapobiegania bolesności gardła i profilaktycznie przed wielkanocną niestrawnością.

GDZIE SCHOWAĆ WIELKANOCNĄ PALMĘ?

Palmy wielkanocne według przyjętej tradycji chowa się w domach, by strzegły przed niebezpieczeństwem gospodarstwa. Trzeba pamiętać, że należy je traktować podobnie jak przedmioty święcone. Oznacza to, że palma może być trawiona jedynie przez ogień, nie godzi się jej wyrzucać lub niszczyć w inny sposób.

W zależności od regionu palmy mają często odmienny charakter. Przykładowo w Roszkowie jest wykonywana z wiklinowych gałązek i nosi nazwę bagięć.

Niezależnie od formy i kolorystyki palma wielkanocna jest i będzie symbolem, który budzi wiele skojarzeń, a obrządek jej święcenia wprowadza nas w świąteczny nastrój. To właśnie od Niedzieli Palmowej rozpoczynamy odliczanie dni do Zmartwychwstania Pańskiego.

zamieszczona w poście fotografia pochodzi ze strony:
www.slaskie.travel.pl

Redakcja

Redakcja serwisu TwojeStrony.info